Europejska sieć ekologiczna NATURA 2000

Dolina Dolnej Wisły ujęta została w europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000, która jest kompleksową siecią, mającą na celu zapewnienie trwałej egzystencji ekosystemów. Założeniem sieci jest przede wszystkim działanie na rzecz zachowania dziedzictwa przyrodniczego Europy oparte na znanych w Polsce metodach ochrony obszarowej i gatunkowej. Głównym celem programu Natura 2000 jest zwiększenie skuteczności działań ochronnych poprzez stworzenie kompletnej i metodycznie spójnej sieci obszarów (fragmentów krajobrazu) umożliwiających migrację i wymianę genetyczną gatunków oraz jej realne funkcjonowanie.

W skład Natury 2000 wchodzą Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO), które wyznaczone zostały na podstawie tzw. Dyrektywy Ptasiej (Dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikich ptaków) oraz Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk, wyznaczone na podstawie tzw. Dyrektywy Siedliskowej (Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory).

Od 1 maja 2004 roku w Polsce obowiązują obszary specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia), które w kolejnych latach rozszerzone zostaną o obszary specjalnej ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa). Wstępnie na terenie całego kraju zostało wytypowanych 150 obszarów specjalnej ochrony ptaków z czego 72 o znaczeniu priorytetowym dla Wspólnoty Europejskiej i z pewnością będą wyznaczone jako obszary Natura 2000. Na terenach tych podobnie jak w na terenach parków krajobrazowych nie podlega ograniczeniu działalność rolna, leśna, łowiecka, rybacka, amatorski połów ryb oraz roboty utrzymaniowe urządzeń i obiektów ochrony przeciwpowodziowej pod warunkiem, że działania te nie zagrażają zachowaniu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin lub zwierząt, ani nie wpływają negatywnie na gatunki chronione. Stosowne procedury postępowania w przypadku, gdy mogą one w istotny sposób oddziaływać negatywnie na dany obszar określają Dyrektywy.

Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków - Dolina Dolnej Wisły - PLB 040003 o powierzchni 34.798,3 ha. swym zasięgiem obejmuje międzywale na odcinku od Włocławka po Ujście Wisły do Zatoki Gdańskiej (województwa: kujawsko-pomorskie - 68% i pomorskie - 32%). Na terenie Zespołu Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego obszar ten obejmuje międzywale od Bydgoszczy do miejscowości Nowe co stanowi teren 8 gmin oraz 7 rezerwatów przyrody.

Funkcjonowanie sieci Natura 2000 w Polsce nie zabrania wykorzystywania zasobów środowiska, nakłada jednak szereg zobowiązań, które mieszczą się w pojęciu zrównoważonego rozwoju. Wiąże się to z jednej strony z wprowadzeniem wielu ograniczeń dla prowadzenia działalności inwestycyjnej, z drugiej zaś z szansami np. na dostęp do środków unijnych dla projektów wiążących ochronę przyrody z tworzeniem dodatkowych miejsc pracy m. in. w rolnictwie ekologicznym czy turystyce. Wyznaczenie i funkcjonowanie obszarów specjalnej ochrony ptaków nie oznacza jego wyłączenia z dotychczasowego sposobu użytkowania turystycznego i rekreacyjnego z pewnością nastąpi rozwój turystyki, gdyż wyznaczenie obszaru Natura 2000 wskazuje na jego wysokie wartości przyrodnicze, które zawsze stanowią zainteresowanie turystów.

Obszary Sieci Natura 2000 znajdujące się na terenie bądź w bezpośrednim sąsiedztwie Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego

Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków zatwierdzone przez Komisję Europejską:

"Dolina Dolnej Wisły" (PLB040003)

SFD